ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

63

زاد المسافرين ( فارسى )

اين منضج را ميل نمايند : عناب ، سپستان ، از هريك ، ده دانه ؛ خبّازى ، بهدانه ، از هريك ، سه مثقال ؛ شيرهء تخم كدو و تخم كاهو ، از هريك ، دو مثقال ؛ شربت بنفشه ، سه مثقال ؛ سفوف سعال مذكور ، يك مثقال ؛ در روز سوم اين مسهل را ميل نمايند : عناب ، سپستان از هريك ، ده دانه ؛ بنفشه ، نيلوفر ، تخم خبّازى ، تخم خطمى ، عنب الثعلب ، از هريك ، دو مثقال ؛ شير خشت ، ترنجبين ، از هر يك ، هفت مثقال ؛ فلوس خيار شنبر ، ده مثقال ؛ روغن بادام شيرين ، يك مثقال ؛ و اگر محتاج به تكرار مسهل باشد ، مكرر ميل نمايند و غذا آش قيمه شوربا و قليه‌چلو با زردهء تخم و پهتى ماش مقشر با شيرهء بادام و شيرهء خشخاش . و بدان كه در اين نوع و نوع اول از سرفه و بالجمله سرفه كه با حرارت مزاج باشد بعد از معالجات مذكوره ، اگر سرفه باقى باشد ، خوردن شير الاغ به نحوى كه در تب دقّ مذكور خواهد شد ، نافع است و اگر هر روز با شير الاغ به قدر يك مثقال قرص خشخاش ضم كند ، نافع است و صفت آن اين است : گل سرخ ، صمغ عربى ، از هريك ، چهار مثقال ؛ نشاسته و كتيرا و ربّ السوس ، از هريك ، دو مثقال ؛ طباشير ، پنج مثقال ؛ زعفران ، نيم مثقال ؛ با آب خالص قرص سازند ؛ قدر شربت دو مثقال . و اگر به عوض شير الاغ ، ماء الشعير كه صفت آن در خناق مذكور شد ، ميل نمايند هم نافع است و ماء الشعير با شربت بنفشه بدون قرص خشخاش هم مجرب است . و اگر سبب سرفه ، مادهء رطوبى باشد كه به شش ريخته باشد ، علامتش اين است : آنچه دفع به سرفه شود ، كمال غلظت داشته باشد و عدم علامات غلبه حرارت ، علاجش خوردن شربت زوفاست و لعاب حلبه و بزرك و بهدانه . طريق ساختن شربت زوفا اين است : زوفاى يابس ، پرسياوشان ، اصل السوس ، از هريك ، هفت مثقال ؛ بنفشه ، تخم خطمى ، خبّازى ، از هريك ، چهار مثقال ؛